Когда работа или услуга считается некачественной?

Работа или услуга считается выполненной ненадлежащим образом, если:
– результат не соответствует условиям договора,
– работа выполнена с недостатками,
– нарушены сроки выполнения работ или оказания услуг,
– нарушены обязательные требования технических регламентов, стандартов, строительных норм и иных обязательных требований.

Согласно пп. 4 ст. 1 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей» недостатком является несоответствие работы или услуги обязательным требованиям, условиям договора либо предоставленной информации о работе или услуге. Потребитель также имеет право на надлежащее качество и безопасность работ и услуг, что предусмотрено статьей 10 Гражданского кодекса Республики Казахстан.

Что вправе требовать потребитель?
Согласно ст. 35 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей» при обнаружении недостатков в выполненной работе или оказанной услуге потребитель вправе по своему выбору потребовать:
– безвозмездного устранения недостатков,
– соответствующего уменьшения стоимости работы или услуги,
– повторного выполнения работы,
– возмещения расходов на устранение недостатков своими силами или третьими лицами.
Если недостатки не устранены либо являются существенными, потребитель вправе отказаться от исполнения договора и потребовать возврата уплаченной суммы, а также возмещения убытков.

Что обычно считается существенным недостатком?
Закон прямо не содержит отдельного перечня существенных недостатков именно для услуг, однако на практике к ним обычно относят случаи, когда:
1. Недостаток невозможно устранить.
2. Исправление требует несоразмерных расходов.
3. Устранение занимает чрезмерно длительное время.
4. Недостаток проявляется повторно после устранения.

Как вернуть деньги: пошаговая инструкция
1. Направьте письменную претензию исполнителю.
Перед обращением в суд рекомендуется направить исполнителю письменную претензию.

В претензии желательно указать:
– ФИО и контактные данные,
– сведения об исполнителе,
– описание услуги или работы,
– в чем заключается нарушение,
– дату заключения договора и оплаты,
– конкретные требования,
– дату и подпись.

Как направить претензию:
– лично под роспись,
– заказным письмом с уведомлением,
– электронно, если такой порядок предусмотрен договором.

Согласно ст. 42-4 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей» продавец, изготовитель или исполнитель обязан рассмотреть претензию и предоставить ответ в течение 10 календарных дней со дня ее получения. Если требования не были удовлетворены либо ответ не поступил — потребитель вправе обратиться в суд.

2. Обращение в суд
При обращении в суд потребитель вправе требовать:
– возврата уплаченной суммы,
– возмещения убытков,
– компенсации расходов на экспертизу,
– компенсации морального вреда,
– возмещения судебных расходов.

Согласно ст. 9 Гражданского кодекса Республики Казахстан защита гражданских прав осуществляется путем взыскания убытков, компенсации морального вреда и иными способами, предусмотренными законодательством. Кроме того, лицо, право которого нарушено, вправе требовать полного возмещения причиненных убытков.

Что важно сохранить?
Для защиты своих прав желательно сохранить:
– договор,
– чеки и квитанции,
– переписку,
– фото и видео недостатков,
– акты выполненных работ,
– экспертные заключения,
– копию претензии и подтверждение ее направления.

Чем больше доказательств нарушения — тем выше вероятность успешного взыскания денежных средств.

Остались вопросы? Запишитесь на консультацию - разберем вашу ситуацию и предложим оптимальное решение.

Что такое мировое соглашение и зачем оно нужно

Мировое соглашение — это соглашение сторон спора о его урегулировании на взаимоприемлемых условиях, заключаемое в рамках судебного процесса.
В соответствии со статьей 48 Гражданский процессуальный кодекс Республики Казахстан (далее также – ГПК РК) стороны вправе окончить дело мировым соглашением, а согласно статье 175 ГПК РК оно может быть заключено на любой стадии процесса, включая стадию исполнения.

Основная цель — урегулировать спор без вынесения судебного решения по существу.

Чем еще может быть полезным заключение мирового соглашения?
1) прекращение судебного спора без вынесения решения по существу;
2) снижение судебных и иных расходов;
3) сохранение конфиденциальности и деловой репутации;
4) возможность договориться о взаимовыгодных условиях (например, рассрочка);
5) сокращение сроков рассмотрения дела.
При этом суд не занимает пассивную позицию в силу статьи 174 ГПК РК он обязан содействовать примирению сторон и разъяснять преимущества таких процедур.

Форма и содержание мирового соглашения

Требования к соглашению закреплены в статье 176 ГПК РК. Оно заключается в письменной форме и подписывается сторонами либо их представителями при наличии специальных полномочий.

Соглашение должно содержать согласованные сторонами условия, включая сроки и порядок исполнения обязательств. При этом закон допускает достаточно широкую вариативность его содержания. В частности, стороны вправе предусмотреть:

1) отсрочку или рассрочку исполнения обязательств;
2) уступку права требования;
3) полное или частичное прощение долга;
4) распределение судебных расходов;
5) иные условия, не противоречащие закону.

Важно учитывать, что мировое соглашение не может быть заключено под условием, а при отсутствии условия о судебных расходах они считаются взаимно погашенными.

Ключевое требование — юридическая определенность формулировок: неясные условия могут повлечь отказ суда в утверждении соглашения.

Порядок заключения и утверждения мирового соглашения

Мировое соглашение может быть заключено до удаления суда для вынесения решения, в судах любой инстанции, а также на стадии исполнения судебного акта.

После подписания соглашение подлежит обязательной проверке судом. Суд:
1) проверяет соответствие условий закону;
2) оценивает, не нарушаются ли права третьих лиц;
3) разъясняет сторонам правовые последствия заключения соглашения.

По результатам рассмотрения (статья 177 ГПК РК) выносится определение об утверждении мирового соглашения и прекращении производства по делу, либо об отказе в его утверждении.

При этом суд не вправе утвердить соглашение, если оно противоречит закону или нарушает права и законные интересы других лиц (пункт 2 статьи 48 ГПК РК).

Последствия заключения и нарушения мирового соглашения

После утверждения судом мировое соглашение приобретает силу судебного акта и подлежит исполнению.

В соответствии со статьей 178 ГПК РК мировое соглашение исполняется добровольно в согласованные сроки. При неисполнении подлежит принудительному исполнению на основании исполнительного листа.

Хотите закончить спор без потерь с минимальными потерями – запишитесь на юридическую консультацию прямо сейчас.

Ерлі-зайыптылардың мүліктік қатынастары Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодексімен (бұдан әрі – ҚР Н(Е)ОК) реттеледі. Жалпы қағидаға сәйкес, неке кезеңінде ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкі олардың ортақ бірлескен меншігі болып табылады (ҚР Н(Е)ОК-нің 33-бабы).

Алайда неке шартын жасасу арқылы сіз мүлікті иелену, пайдалану және оған билік етуге қатысты өзге тәртіпті белгілей аласыз.
Неке шарты – ерлі-зайыптылардың немесе некеге (ерлі-зайыптылыққа) тұруға ниет білдірген адамдардың арасындағы келісім. Ол арқылы олардың неке кезеңіндегі және (немесе) неке бұзылған жағдайда туындайтын мүліктік құқықтары мен міндеттері айқындалады (ҚР Н(Е)ОК-нің 39-бабы).

Ол не үшін қажет?
Неке шарты:
• қандай мүлік ортақ, ал қайсысы жеке меншік болатынын айқындауға;
• нақты мүлікке қатысты ерлі-зайыптылардың үлестерін белгілеуге;
• мүлікті иелену, пайдалану және оған билік ету тәртібін белгілеуге;
• отбасылық шығыстарды көтеру тәртібін бекітуге;
• неке бұзылған жағдайда мүлікті бөлу талаптарын айқындауға;
• ерлі-зайыптылардың мүліктік қатынастарына қатысты өзге де талаптарды көздеуге мүмкіндік береді.

Маңызды! Шарт қолда бар мүлікке де, болашақта сатып алынатын мүлікке де қолданылуы мүмкін (ҚР Н(Е)ОК-нің 41-бабы).

Неке шартын қашан жасауға болады?
(ҚР Н(Е)ОК-нің 40-бабы)
Заң екі нұсқаны көздейді:
• неке мемлекеттік тіркелгенге дейін – шарт неке мемлекеттік тіркелген сәттен бастап күшіне енеді;
• неке кезеңінде – шарт нотариатта куәландырылған сәттен бастап күшіне енеді.

Неке шартын қалай рәсімдеуге болады?
Неке шартын жасасу тәртібі ҚР Н(Е)ОК-нің 39–41-баптарымен реттеледі.
1. Шарттың нысаны (ҚР Н(Е)ОК-нің 40-бабы)
Неке шарты жазбаша нысанда жасалып, міндетті түрде нотариатта куәландырылуға тиіс. Нотариаттық нысанды сақтамау оның жарамсыз болуына әкеп соғады.
2. Шарттың мазмұны (ҚР Н(Е)ОК-нің 41-бабы)
Шартта тек ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтары мен міндеттері ғана реттелуі мүмкін.
Мынадай талаптарды енгізуге болмайды:
• ерлі-зайыптылардың құқық қабілеттілігін немесе әрекет қабілеттілігін шектеуге;
• өз құқықтарын қорғау үшін сотқа жүгіну құқығын шектеуге;
• ерлі-зайыптылардың жеке мүліктік емес қатынастарын реттеуге;
• балаларға қатысты ерлі-зайыптылардың құқықтары мен міндеттерін реттеуге;
• ерлі-зайыптылардың бірін өте қолайсыз жағдайға қоюға;
• отбасы заңнамасының негізгі қағидаттарына қайшы келетін талаптарды белгілеуге.
3. Неке шартын өзгерту және бұзу (ҚР Н(Е)ОК-нің 42-бабы)

Неке шарты ерлі-зайыптылардың нотариатта ресімделген өзара келісімі бойынша кез келген уақытта өзгертілуі немесе бұзылуы мүмкін. Дау туындаған жағдайда ол сот шешімімен де өзгертілуі немесе бұзылуы мүмкін.

Бұл ретте неке шартының қолданылуы неке бұзылған сәттен бастап тоқтатылады, бірақ неке шартымен неке тоқтатылғаннан кейінгі кезеңге көзделген міндеттемелер сақталады.

Неке шарты – мүліктік мүдделеріңізді қорғаудың сенімді құралы. Ол ықтимал даулардың алдын алуға, уақытыңызды, күшіңізді және қаражатыңызды үнемдеуге мүмкіндік береді.

Болашағыңызды бүгіннен бастап қорғағыңыз келе ме? Кеңес алуға жазылыңыз!

Компания басшысы Пономарев Булат, аға серіктес Марков Антон және серіктес Түркенов Диас Қазақстан заңгерлер одағының Құрмет грамоталарымен марапатталды.

Марапат жоғары кәсібилігі, еліміздегі құқықтық мәдениетті дамытуға қосқан елеулі үлесі және заң үстемдігін қамтамасыз ету жолындағы еңбегі үшін табысталды.

Құттықтаймыз!

«Пономарев және серіктестер» заң компаниясының маманы Алдан Шарипов пробация мәселелеріне арналған BAQ.KZ арнайы репортажында сарапшы ретінде пікір білдірді.

Журналистпен әңгіме барысында Алдан Тоқтарұлы пробациялық бақылау институтының жұмысына қатысты кәсіби көзқарасымен бөлісіп, оның күшті және әлсіз тұстарын атап өтті. Сондай-ақ пробациялық бақылаудағы адамдардың қандай мәселелерге тап болатыны туралы айтып берді.

Прокуратура органдарындағы жұмыс тәжірибесі оған бұл мәселеге тек құқықтық тұрғыдан ғана емес, практикалық тұрғыдан да қарауға мүмкіндік береді.


🎥 Бейнесұхбат BAQ.KZ YouTube-арнасында мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://www.youtube.com/watch?v=NKkrUEFMRjk&t=312s

Компания басшысы Пономарев Булат Асқарұлы «BAQ.KZ» ақпарат агенттігіне және «31 арнаға» сараптамалық сұхбат берді.

Сұхбаттың тақырыбы Қазақстан Республикасы «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңына Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінде қабылдау жоспарланып отырған өзгерістер болды.
Булат Асқарұлы заң жобасындағы негізгі жаңашылдықтар туралы айтып, олардың азаматтар мен адал кәсіпкерлердің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға қалай әсер ететіні жөніндегі кәсіби пікірін білдірді. Сондай-ақ халықтың құқықтық сауаттылығын арттырудың маңыздылығын атап өтті.

📄 Мәтіндік сұхбат BAQ.KZ сайтында мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://rus.baq.kz/zaschita-prav-potrebiteley-v-kazahstane-kak-rabotayut-zakony-i-kakie-novshestva-gotovyatsya_300025136/

🎥Бейнесұхбатты 31 арнаның Информбюро YouTube-арнасынан мына сілтеме арқылы көруге болады: https://www.youtube.com/watch?v=TbIzQjxqc10

Компания басшысы Пономарев Булат Асқарұлы «BAQ.KZ» ақпарат агенттігіне сараптамалық сұхбат берді.

Сұхбат барысында заңсыз медициналық қызметті құқықтық саралау, осы құқық бұзушылық үшін көзделген әкімшілік жауапкершілік шаралары, сондай-ақ мұндай әрекеттердің қандай жағдайларда қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғуы мүмкін екені талқыланды.

Мәтіндік сұхбат BAQ.KZ сайтында мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://rus.baq.kz/posle-gibeli-patsientki-v-astane-priostanovili-deyatelnost-kliniki_300025671/

2025 жылғы 12 қыркүйекте біздің командамыз «MG Partners» заң компаниясымен бірлесіп ұйымдастырған «Цифрлық ортаның құқықтық негіздері» форумы өтті. Іс-шара заң қауымдастығының өкілдерін, IT саласының мамандарын және зияткерлік меншік саласындағы сарапшыларды бір алаңға жинады.

Қатысушылар туралы
Форумға кәсіби қызметінде жасанды интеллект құралдарын белсенді қолданатын 50-ден астам маман қатысты. Іс-шараның басты тақырыбы цифрлық трансформация жағдайында туындайтын құқықтық сын-қатерлерді талқылау болды.

Спикерлер мен сарапшылар туралы
Спикерлер нақты тәжірибелік кейстерге негізделген мазмұнды баяндамалар жасады. Сарапшылар цифрлық ортаны құқықтық реттеу мәселелері бойынша өздерінің практикалық тәжірибесімен бөлісті. Форумда ұсынылған негізгі тұжырымдар мен талдамалық материалдар қорытынды арнайы жинаққа енгізілді.

Қорытындылар мен жоспарлар
Форум цифрлық жобаларды құқықтық сүйемелдеу мәселелерінің өзектілігін және кәсіби қауымдастықтың бұл тақырыпқа жоғары қызығушылық танытып отырғанын көрсетті. Іс-шара нәтижелі өтіп, тұрақты сараптамалық алаңды қалыптастыруға негіз қалады. Алдағы уақытта осындай кездесулердің тақырыптық аясын кеңейту жоспарланып отыр.

«Пономарев және серіктестер» заң компаниясының маманы Шарипов Алдан «BAQ.KZ» ақпарат агенттігіне сұхбат берді.

Сұхбаттың тақырыбы Астанада кондиционер мен қасбеттік қаптама элементтерінің құлауы салдарынан адамдар зардап шеккен резонансты оқиға болды. Сұхбат барысында Алдан Тоқтарұлы зардап шеккен азаматтардың құқықтары мен өтемақы алу тәртібін түсіндіріп, сондай-ақ құрылыс салушының және оқиғаға қатысы бар өзге тұлғалардың ықтимал жауапкершілігіне қатысты жан-жақты пікір білдірді.

Бейнесұхбат BAQ.KZ YouTube-арнасында мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://www.youtube.com/watch?v=wSb9gjoWA8E

Компания басшысы Пономарев Булат Асқарұлы «24KZ» телеарнасына сұхбат берді. Сұхбат барысында ол осы саладағы ең көп талқыланған істердің бірі бойынша жан-жақты мәлімет беріп, оның құқықтық қырларына қатысты кәсіби пікірін ортаға салды.

🎥 Бейнесұхбатты «24KZ» телеарнасының YouTube-арнасынан мына сілтеме арқылы көруге болады: https://www.youtube.com/watch?v=1lEzRY-Knt0

Компания басшысы Пономарев Булат Асқарұлы Қазақстанның қоғамдық-саяси «Время» газетіне сұхбат берді. Сұхбат барысында емделуге арналған жеке қайырымдылық қаражат жинаудың құқықтық тәуекелдері, мұндай қаражат жинаудың құқықтық саралануы, сондай-ақ салық органдары мен қайырымдылық жасаушылар үшін тәуекелдерді төмендетуге бағытталған құқықтық тетіктер талқыланды.

Сұхбаттың толық мәтіні мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://time.kz/articles/zloba/2026/01/16/milliard-na-sostradanii

2026 жылғы 20 мамырда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты кезекті пленарлық отырысында «Ар-намысты, қадір-қасиетті және іскерлік беделді қорғау туралы заңнаманы сот тәжірибесінде қолдану туралы» Нормативтік қаулыны қабылдады.

Құжат осы санаттағы даулар бойынша бірыңғай сот практикасын қалыптастыруға бағытталған және жеке мүліктік емес құқықтарды қорғауға, интернет желісінде мәліметтерді таратуға, дәлелдеу ерекшеліктеріне, сондай-ақ құқық қолдану практикасы үшін маңызды өзге де мәселелерге қатысты бірқатар маңызды түсіндірмелерді қамтиды.

2026 жылғы 10 сәуірде «Пономарев және серіктестер» заң компаниясының басшысы Пономарев Булат Асқарұлы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ұйымдастырған және Нормативтік қаулы жобасын талқылауға арналған дөңгелек үстелге қатысты.

Заң қауымдастығының атынан сөз сөйлеген ол жобаға қатысты сараптамалық ескертулер мен оны жетілдіруге бағытталған ұсыныстарын ұсынды. Атап айтқанда, аккаунт иесіне немесе жарияланым авторына құқыққа қайшы пікірлер үшін жауапкершілік жүктеу шамадан тыс талап болып табылатыны атап өтілді, өйткені танымал интернет-ресурстар мен әлеуметтік желілерде тұрақты түрде бақылауға объективті түрде келмейтін мыңдаған пікірлер болуы мүмкін.

Сонымен қатар, интернет-ресурстарды беделге нұқсан келтіретін мәліметтерді таратудың дербес алаңы ретінде бекіту қажеттігі атап өтілді, өйткені бүгінгі таңда дәл цифрлық орта ақпарат таратудың негізгі арналарының бірі болып табылады.

Жобаны қарау қорытындысы бойынша Булат Асқарұлы ұсынған бірқатар ұсыныстар Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты тарапынан ескерілді.

Атап айтқанда, Нормативтік қаулының 6-тармағында құқыққа қайшы пікірлер үшін жауапкершілікті тікелей олардың авторы көтеретіні бекітілді. Сонымен қатар, 11-тармақта интернет-ресурстар беделге нұқсан келтіретін мәліметтерді таратудың тәсілдерінің бірі ретінде тікелей көрсетілді.

Жаңа Нормативтік қаулыда сондай-ақ ар-намыс, қадір-қасиет және іскерлік бедел ұғымдарын айқындауға, осы санаттағы істерді қарау ерекшеліктеріне, нақты мәліметтер мен бағалау пікірлерінің ара-жігін ажыратуға, сондай-ақ сот арқылы қорғау тәсілдеріне қатысты бірқатар маңызды ережелер қамтылған.

Осындай деңгейдегі құжаттарды әзірлеуге және талқылауға заң қауымдастығы өкілдерінің қатысуы сот практикасын жетілдіруге және Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесін дамытуға ықпал етеді.

«Пономарев және серіктестер» заң компаниясы басшысының ұсыныстарының Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Нормативтік қаулысының түпкілікті редакциясына енгізілуі компанияның жоғары сарапшылық деңгейінің және құқық қолдану практикасын дамытуға белсенді қатысатынының кезекті дәлелі болды.

Компания приняла активное участие во встрече Кассационного суда с юридическим сообществом

16.01.2026 состоялась встреча Кассационного суда по гражданским делам с представителями юридического сообщества. Заявленная цель мероприятия - выстраивание открытого и конструктивного диалога по актуальным вопросам судопроизводства, повышение доверия к судебной системе и обсуждение проблем правоприменительной практики.

По итогам встречи Кассационный суд выразил благодарность руководителю компании Пономареву Булату Аскаровичу за активное участие и конструктивные предложения.

Ақпарат Кассациялық соттардың ресми Telegram-арнасында мына сілтеме бойынша жарияланған: https://t.me/kass_sud_kz/591

«Пономарев және серіктестер» заң компаниясының маманы Шарипов Алдан Қазақстандағы қызметкерлердің еңбек құқықтарын қорғау мәселелері бойынша сұхбат берді.

Сұхбат барысында Алдан Тоқтарұлы қызметкерлер заң көмегіне жүгінген кезде жиі қоятын сұрақтарға жауап беріп, құқықтарын қорғаудың практикалық тетіктерін түсіндірді. Атап айтқанда, еңбек құқықтарының бұзылуын тіркеуден және сотқа дейінгі тәртіппен жүгінуден бастап, еңбекақы бойынша берешекті сот тәртібімен өндіріп алу мен жұмыстан босатуды даулау рәсімдеріне дейінгі мәселелер қамтылды.
Сонымен қатар, көптеген қызметкерлердің неліктен сотқа дейін бармайтыны, өз құқықтарын дербес қорғау кезінде жиі жіберілетін қателіктер, сондай-ақ еңбек құқықтары бұзылған жағдайда ең алдымен қандай әрекеттер жасау қажет екені талқыланды.

Сұхбаттың толық мәтіні BAQ.KZ сайтында мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://rus.baq.kz/zaderzhka-zarplaty-i-nezakonnye-uvolneniya-chto-proishodit-s-pravami-rabotnikov-v-kazahstane_300033059/

Бітімгершілік келісім дегеніміз не және ол не үшін қажет
Бітімгершілік келісім – бұл сот процесі шеңберінде жасалатын, дауды өзара қолайлы талаптармен реттеу туралы тараптардың келісімі.
Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР АПК) 48-бабына сәйкес тараптар істі бітімгершілік келісіммен аяқтауға құқылы, ал ҚР АПК-нің 175-бабына сәйкес мұндай келісім процестің кез келген сатысында, оның ішінде сот актісін орындау сатысында да жасалуы мүмкін.

Негізгі мақсаты – дауды мәні бойынша сот шешімін шығармай-ақ реттеу.

Бітімгершілік келісім жасаудың тағы қандай артықшылықтары бар?
1. істі мәні бойынша сот шешімін шығармай аяқтау;
2. сот және өзге де шығындарды азайту;
3. құпиялылық пен іскерлік беделді сақтау;
4. өзара тиімді талаптар бойынша келісуге мүмкіндік беру (мысалы, бөліп төлеу);
5. істі қарау мерзімдерін қысқарту.

Бұл ретте ҚР АПК-нің 174-бабына сәйкес сот енжар ұстанымда болмайды, керісінше тараптардың татуласуына жәрдемдесуге және мұндай рәсімдердің артықшылықтарын түсіндіруге міндетті.

Бітімгершілік келісімнің нысаны мен мазмұны

Келісімге қойылатын талаптар ҚР АПК-нің 176-бабында бекітілген. Ол жазбаша нысанда жасалады және тараптар немесе арнайы өкілеттіктері болған жағдайда олардың өкілдері қол қояды.
Келісімде тараптар келіскен талаптар, оның ішінде міндеттемелерді орындау мерзімдері мен тәртібі көрсетілуге тиіс. Сонымен қатар заң оның мазмұнын айқындауда жеткілікті кең мүмкіндіктер береді. Атап айтқанда, тараптар мыналарды көздеуге құқылы:

1. міндеттемелерді орындауды кейінге қалдыру немесе бөліп орындау;
2. талап қою құқығын басқаға беру;
3. борышты толық немесе ішінара кешіру;
4. сот шығындарын бөлу;
5. заңға қайшы келмейтін өзге де талаптар.


Маңызды! Бітімгершілік келісім шартпен жасалмайды, ал егер келісімде сот шығындарын бөлу туралы талап көзделмесе, олар өзара өтелген болып есептеледі.

Негізгі талап – тұжырымдардың құқықтық айқындығы. Түсініксіз немесе нақты емес талаптар соттың келісімді бекітуден бас тартуына негіз болуы мүмкін.



Бітімгершілік келісімді жасасу және бекіту тәртібі

Бітімгершілік келісім сот шешім шығару үшін кеңесу бөлмесіне кеткенге дейін, кез келген сатыдағы сотта, сондай-ақ сот актісін орындау сатысында жасалуы мүмкін.

Келісімге қол қойылғаннан кейін ол міндетті түрде соттың тексеруінен өтеді. Сот:

1. келісім талаптарының заңға сәйкестігін тексереді;
2. үшінші тұлғалардың құқықтарының бұзылмайтынын бағалайды;
3. тараптарға келісім жасаудың құқықтық салдарын түсіндіреді.

Қарау нәтижесі бойынша (ҚР АПК-нің 177-бабы) сот бітімгершілік келісімді бекіту және іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы не оны бекітуден бас тарту туралы ұйғарым шығарады.

Бұл ретте егер келісім заңға қайшы келсе немесе басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзса, сот оны бекітуге құқылы емес (ҚР АПК-нің 48-бабының 2-тармағы).


Бітімгершілік келісімді жасаудың және бұзудың салдары

Сот бекіткеннен кейін бітімгершілік келісім сот актісінің күшіне ие болады және орындалуға жатады.

ҚР АПК-нің 178-бабына сәйкес бітімгершілік келісім келісілген мерзімдерде ерікті түрде орындалады. Ол орындалмаған жағдайда атқарушылық парақ негізінде мәжбүрлеп орындатуға жатады.

Дауды артық шығынсыз әрі тиімді шешкіңіз келе ме? Заңгерлік кеңес алуға дәл қазір жазылыңыз.

29 сәуірде компания басшысы Булат Асқарұлы AstanaBuild Қазақстанның 27-ші халықаралық құрылыс және интерьер көрмесі аясында өткен «Дизайнердің кәсіби жауапкершілігі: құзырет шегі, тәуекелдер және қорғау»тақырыбындағы панельдік пікірталаста спикер ретінде сөз сөйледі.

Пікірталас барысында Қазақстан Республикасындағы дизайнерлер мен сәулетшілердің қызметін құқықтық реттеудің өзекті мәселелері, оның ішінде шарттық жауапкершілік, құрылыс саласындағы құзыреттердің аражігін айқындау, сондай-ақ сала мамандарын құқықтық қорғау тетіктері талқыланды.

Дизайнерлердің жауапкершілік шектерін айқындау мәселелеріне, сондай-ақ кәсіби қызметте жасалатын шарттардың талаптарының маңыздылығына ерекше назар аударылды.

KazanForum – Ресей мен Ислам әлемі елдері арасындағы диалогқа арналған жетекші алаңдардың бірі. 2026 жылы форум экономика, құқық және орнықты даму салаларындағы өзекті мәселелерді талқылау үшін мемлекеттік органдардың, бизнес қауымдастығының және сарапшылар ортасының өкілдерін біріктірді.

2026 жылғы 13 мамырда «Пономарев және серіктестер» заң компаниясының басшысы Пономарев Булат Асқарұлы форумның мемлекеттік басқару мен экономиканы дамытудағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың рөліне арналған негізгі секцияларының бірінде шақырылған спикер ретінде сөз сөйледі.

Іс-шара қорытындысы бойынша Булат Пономарев ТНВ телеарнасына сұхбат беріп, осы саладағы мемлекетаралық тәжірибе алмасудың, әсіресе заңдар мен құқықтық нормаларды тәжірибеде қолдану тұрғысынан маңыздылығы туралы өз пікірімен бөлісті. Оның айтуынша, дәл осындай тікелей өзара іс-қимыл мемлекеттерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы үздік тәжірибелерді тиімді бейімдеуге мүмкіндік береді.

Осындай деңгейдегі форумға қатысу заң компаниясының жоғары сарапшылық мәртебесінің тағы бір дәлелі болды.

Жұмыс немесе қызмет қашан сапасыз деп танылады?

Жұмыс немесе қызмет мынадай жағдайларда тиісінше орындалмаған болып есептеледі:

– нәтиже шарт талаптарына сәйкес келмесе,
– жұмыс кемшіліктермен орындалса,
– жұмыстарды орындау немесе қызмет көрсету мерзімдері бұзылса,
– техникалық регламенттердің, стандарттардың, құрылыс нормаларының және өзге де міндетті талаптардың талаптары сақталмаса.

Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңының 1-бабының 4) тармақшасына сәйкес, кемшілік деп жұмыстың немесе қызметтің міндетті талаптарға, шарт талаптарына не жұмыс немесе қызмет туралы ұсынылған ақпаратқа сәйкес келмеуі танылады. Сонымен қатар, тұтынушының жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің тиісті сапасына және қауіпсіздігіне құқығы бар, бұл Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 10-бабында көзделген.

Тұтынушы нені талап етуге құқылы?

Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңының 35-бабына сәйкес, орындалған жұмыстан немесе көрсетілген қызметтен кемшіліктер анықталған жағдайда тұтынушы өз таңдауы бойынша мыналарды талап етуге құқылы:

– кемшіліктерді өтеусіз жоюды,
– жұмыс немесе қызмет құнын тиісінше төмендетуді,
– жұмысты қайта орындауды,
– кемшіліктерді өз күшімен немесе үшінші тұлғалардың күшімен жоюға кеткен шығындарды өтеуді.

Егер кемшіліктер жойылмаса немесе елеулі болып табылса, тұтынушы шартты орындаудан бас тартуға және төленген ақшалай соманы қайтаруды, сондай-ақ келтірілген залалды өтеуді талап етуге құқылы.

Әдетте қандай кемшіліктер елеулі болып саналады?

Заңда қызметтерге қатысты елеулі кемшіліктердің жеке тізбесі көзделмеген. Алайда тәжірибеде оларға, әдетте, мынадай жағдайлар жатады:

1. Кемшілікті жою мүмкін болмаса.
2. Кемшілікті жою шамадан тыс шығындарды талап етсе.
3. Кемшілікті жоюға шамадан тыс ұзақ уақыт қажет болса.
4. Кемшілік жойылғаннан кейін қайтадан пайда болса.

Ақшаны қалай қайтаруға болады: қадамдық нұсқаулық

1. Орындаушыға жазбаша талап-арыз жолдаңыз.

Сотқа жүгінбес бұрын орындаушыға жазбаша талап-арыз жолдау ұсынылады.

Талап-арызда мыналарды көрсеткен жөн:

– Т.А.Ә. және байланыс деректері,
– орындаушы туралы мәліметтер,
– көрсетілген қызметтің немесе орындалған жұмыстың сипаттамасы,
– бұзушылықтың мәні,
– шарт жасалған және ақы төленген күні,
– нақты талаптар,
– күні және қолы.

Талап-арызды қалай жолдауға болады:

– қолхат арқылы жеке тапсыру,
– хабарламасы бар тапсырыс хатпен жіберу,
– егер мұндай тәртіп шартта көзделсе, электрондық түрде жолдау.

Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңының 42-4-бабына сәйкес, сатушы, дайындаушы немесе орындаушы талап-арызды алған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде оны қарап, жауап беруге міндетті. Егер талаптар қанағаттандырылмаса немесе жауап берілмесе, тұтынушы сотқа жүгінуге құқылы.

2. Сотқа жүгіну

Сотқа жүгінген кезде тұтынушы:

– төленген ақшалай соманы қайтаруды,
– залалды өтеуді,
– сараптама жүргізуге кеткен шығындарды өтеуді,
– моральдық зиянды өтеуді,
– сот шығындарын өтеуді талап етуге құқылы.

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 9-бабына сәйкес азаматтық құқықтарды қорғау залалды өтеу, моральдық зиянның өтемақысын өндіріп алу және заңнамада көзделген өзге де тәсілдер арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар, құқығы бұзылған тұлға өзіне келтірілген залалдың толық көлемде өтелуін талап етуге құқылы.

Нені сақтау маңызды?

Өз құқықтарыңызды қорғау үшін мыналарды сақтаған жөн:

– шартты,
– чектер мен түбіртектерді,
– хат алмасуды,
– кемшіліктерді растайтын фото және бейнематериалдарды,
– орындалған жұмыстардың актілерін,
– сараптамалық қорытындыларды,
– талап-арыздың көшірмесін және оның жіберілгенін растайтын құжаттарды.

Бұзушылықты растайтын дәлелдемелер неғұрлым көп болса, ақшалай қаражатты өндіріп алу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.

Сұрақтарыңыз қалды ма? Заңгерлік кеңес алуға жазылыңыз – жағдайыңызды талдап, ең тиімді шешімді ұсынамыз.

Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті немен айналысады?

Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті:

• тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнаманың сақталуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады;
• тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерінің қорғалуын қамтамасыз етеді;
• жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарайды;
• ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізеді және тұтынушылардың құқықтық сауаттылығын арттырады;
• өзіне берілген өкілеттіктер шегінде өзге де шараларды қабылдайды.

Сіз тауар сатып алу, жұмысқа тапсырыс беру немесе қызмет алу кезінде құқықтарыңыздың кез келген бұзылуы жағдайында Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне жүгінуге құқылысыз.

Шағым берудің қадамдық алгоритмі

1. Құқық бұзушылықты растайтын дәлелдемелерді жинау

Шағым бермес бұрын құқық бұзушылықты растайтын барлық құжаттарды жинаңыз. Оларға кассалық чек, түбіртек, шарт, фото және бейнематериалдар, мессенджерлердегі және электрондық поштадағы хат алмасудың скриншоттары, аудиожазбалар және өзге де дәлелдемелер жатуы мүмкін.

Дәлелдемелер неғұрлым көп әрі нақты болса, қажетті нәтижеге қол жеткізу ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.

2. Сатушыға (орындаушыға) талап-арыз жолдау

Мемлекеттік органға жүгінер алдында тұтынушы сатушыға, дайындаушыға немесе орындаушыға талап-арыз жолдауы тиіс. Егер он күнтізбелік күн ішінде жауап алынбаса не сатушы талаптарды қанағаттандырудан бас тартса, тұтынушы мемлекеттік органға немесе сотқа жүгінуге құқылы.

Талап-арызда құқық бұзушылықтың мәнін егжей-тегжейлі баяндап, дәлелдемелерді қоса тіркеңіз, талаптарыңызды (ақшалай қаражатты қайтару, тауарды ауыстыру, кемшіліктерді жою және т.б.) және оларды орындау мерзімін көрсетіңіз. Егер көрсетілген мерзімде талаптарыңыз қанағаттандырылмаса немесе талап-арыз қараусыз қалдырылса, Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне жүгінуге құқылысыз.

3. Комитеттің аумақтық бөлімшесін анықтау

Қай аумақтық Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің бөлімшесіне жүгіну қажет екенін нақтылаңыз.

Комитеттің аумақтық бөлімшелері, олардың байланыс деректері, мекенжайлары және азаматтарды қабылдау кестесі туралы ақпарат Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің ресми интернет-ресурсында (www.gov.kz) орналастырылған. Сондай-ақ осы сайт арқылы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің бөліміне өтіп, толық ақпарат алуға болады.

4. Жүгіну тәсілін таңдау

Шағымды мынадай тәсілдердің бірімен беруге болады:

• жеке өзі – Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің аумақтық бөлімшесіне;
• пошта байланысы арқылы – тапсырыс хатпен;
• e-Otinish ақпараттық сервисі арқылы;
• заңнамада көзделген өзге де тәсілдермен.

Тәжірибеде өтініш берудің ең кең таралған тәсілі – өтініштің қаралу мәртебесін онлайн режимде бақылауға мүмкіндік беретін e-Otinish жүйесі.

5. Шағымды рәсімдеу

Шағым еркін нысанда жасалады, алайда онда мынадай мәліметтерді көрсету ұсынылады:

1. шағым жолданатын мемлекеттік органның атауы;
2. тегі, аты, әкесінің аты (бар болса);
3. байланыс деректері (электрондық пошта мекенжайы, пошталық мекенжайы, телефон нөмірі);
4. құқық бұзушы туралы мәліметтер (ұйымның атауы, мекенжайы, сатушы немесе орындаушы туралы мәліметтер);
5. шағымның мәні: не, қашан және қандай мән-жайларда болғаны;
6. қоса берілетін құжаттар: дәлелдемелер, бұрын жолданған талап-арыз және оның жіберілгенін немесе табыс етілгенін растайтын құжаттар;
7. күні және қолы.

Маңызды! Шағымды рәсімдеу кезінде эмоциялық бағалаулардан аулақ болып, ресми-іскерлік стильді ұстанған жөн. Сонымен қатар, өтініште өтініш берушіні анықтауға мүмкіндік беретін мәліметтер болуы және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес келуі тиіс. Әйтпесе, өтініш мәні бойынша қаралмай қайтарылуы мүмкін.

Шағымды қарау мерзімдері

Өтінішті қараудың жалпы мерзімі оны тіркеген күннен бастап он бес жұмыс күнін құрайды. Жекелеген жағдайларда қарау мерзімі заңнамада белгіленген тәртіппен ұзартылуы мүмкін, бұл туралы өтініш беруші міндетті түрде хабардар етіледі.

Осылайша, Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне шағым беру – тұтынушының бұзылған құқықтарын қалпына келтіруге мүмкіндік беретін қолжетімді әрі заңды қорғау тәсілі болып табылады. Шағым дұрыс рәсімделіп, жеткілікті дәлелдемелер қоса берілген жағдайда, сіздің өтінішіңіз заңда белгіленген мерзімдерде қаралады. Жоғарыда көрсетілген барлық қадамдарды орындаңыз, ал қажет болған жағдайда заңгерлік көмекке жүгініңіз.